Studie inzake de validatie van de PSQ-22 door NVTS-lid drs. Bibi Becking

Bibi Becking, tandarts / klinisch epidemioloog en geaccrediteerd NVTS-lid heeft als coördinerend onderzoeker de NVTS-aanmoedigingsprijs voor onderzoek ontvangen voor een studie ten behoeve van de validatie van de Nederlandse PSQ-22, een vragenlijst voor het screenen van gestoorde ademhaling tijdens de slaap bij kinderen. Hieronder een samenvatting van het onderzoek.

Gestoorde ademhaling tijdens de slaap, Sleep Disordered Breathing (SDB), kan veroorzaakt worden door bovenste luchtweg obstructie. Bij kinderen wordt deze obstructie meestal veroorzaakt door hypertrofie van het adenoid en/of van de tonsillen.(1) Symptomen van S.D.B. kunnen oplopen in ernst, van mild snurken tot obstructieve slaap apneu, OSA (Obstructive Sleep Apnea).
De prevalentie voor kinderen wordt geschat op 10-30% voor primair snurken en 1-4% voor OSA. (Lumeng en Chervin, 2008)(2)
SDB is geassocieerd met gestoorde slaap, slaperigheid overdag, gedragsproblemen, groeiachterstand en met afwijkingen van het tand/kaakstelsel.(Behrents et al., 2019)(3)
De symptomen van SDB bij kinderen zijn niet hetzelfde als bij volwassenen en behoeven een speciale diagnostiek. [Zie afbeelding: Tekening van een jong kind met slaaphouding, typerend voor S.D.B.]
De gouden standaardtest is de Polysomnografie (PSG) die in één nacht wordt afgenomen. De PSG is een kostbare en specialistische test en bovendien invasief voor kinderen en wordt daarom in Nederland niet frequent geïndiceerd. Wellicht blijven er zo kinderen met de symptomen ongediagnosticeerd en een alternatieve eenvoudige test zou bruikbaar kunnen zijn voor de screening van deze groep.
De Luca Canto et al. (2014) (4) evalueerde in een systematic review de testcapaciteiten van verschillende alternatieve testen ten behoeve van het diagnosticeren van SDB. Een eenvoudige vragenlijst voor ouders, de Pediatric sleep questionnaire, PSQ-22 van Chervin, Hedger, Dillon, Pituch, 2000 bleek het meest accuraat.(5) Dit is een vragenlijst met 22 vragen, onderverdeeld in drie domeinen: snurken, slaperigheid en gedragsproblemen.
Er bestaat nog geen gevalideerde versie van een Nederlandstalige PSQ-22.
Onze onderzoeksvraag luidt: Hoe goed voorspelt de Nederlandse vertaling van de PSQ de aanwezigheid van de Sleep Disordered Breathing (SDB) bij kinderen?
Het onderzoek bestaat uit twee delen. Het eerste deel beoogt een vertaling en culturele aanpassing volgens wetenschappelijk protocol. Het tweede deel een diagnostische accuratesse studie naar de validiteit en de betrouwbaarheid van de Nederlandse PSQ. Het vindt plaats in verschillende centra, waarbij de resultaten van de vragenlijsten zullen worden geverifieerd met de uiteindelijke testresultaten van een slaaponderzoek met de PSG. De controle groep bestaat uit deelnemers van verschillende meewerkende tandartspraktijken.
Het onderzoek wordt uitgevoerd vanuit de afdelingen Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie en Biomedical Datasciences, sectie Medische Besliskunde van het Leids Universitair Medisch Centrum en de sectie Orthodontie van het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam.
1. https://www.nvmka.nl/sites/www.nvmka.nl/files/Richtlijn-OSAS-bij-kinderen.pdf
2. Lumeng JC, Chervin RD. Epidemiology of pediatric obstructive sleep apnea. Proceedings of the American Thoracic Society. 2008;5(2):242-52.
3. Behrents RG, Shelgikar AV, Conley RS, Flores-Mir C, Hans M, Levine M, et al. Obstructive sleep apnea and orthodontics: An American Association of Orthodontists White Paper. American journal of orthodontics and dentofacial orthopedics : official publication of the American Association of Orthodontists, its constituent societies, and the American Board of Orthodontics. 2019;156(1):13-28.e1.
4. De Luca Canto G, Singh V, Major MP, Witmans M, El-Hakim H, Major PW, et al. Diagnostic capability of questionnaires and clinical examinations to assess sleep-disordered breathing in children: a systematic review and meta-analysis. Journal of the American Dental Association (1939). 2014;145(2):165-78.
5. Chervin RD, Hedger K, Dillon JE, Pituch KJ. Pediatric sleep questionnaire (PSQ): validity and reliability of scales for sleep-disordered breathing, snoring, sleepiness, and behavioral problems. Sleep medicine. 2000;1(1):21-32.